Emily Dickinson, urodzona 10 grudnia 1830 roku, a zmarła 15 maja 1886 roku, była amerykańską poetką, która za życia pozostawała niemal nieznana, lecz pośmiertnie zyskała status jednej z najważniejszych i najbardziej wpływowych postaci w historii poezji amerykańskiej. Choć zmarła w wieku 55 lat, jej spuścizna literacka obejmuje blisko 1800 wierszy, z których za jej życia opublikowano zaledwie dziesięć. Pochodząca z prominentnej rodziny z Amherst, Dickinson spędziła większość życia w izolacji, tworząc dzieła o nowatorskim stylu, które na zawsze zmieniły oblicze literatury.
Jako jedna z najbardziej cenionych amerykańskich poetek, Emily Elizabeth Dickinson, urodzona w Amherst w stanie Massachusetts, jest postacią, której twórczość wciąż inspiruje i fascynuje. Jej życie, naznaczone głęboką introspekcją i niezwykłym talentem literackim, choć w dużej mierze spędzone w odosobnieniu, zaowocowało dorobkiem, który po latach od jej śmierci w 1886 roku, zyskał jej miejsce w panteonie światowej literatury. Jej rodzina, choć wpływowa, nie przewidziała skali talentu, który drzemie w jej córce, Emily Elizabeth Dickinson.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 2024 roku Emily Dickinson miałaby 193 lata.
- Żona/Mąż: Nie miała męża.
- Dzieci: Nie miała dzieci.
- Zawód: Poetka.
- Główne osiągnięcie: Stworzenie blisko 1800 innowacyjnych wierszy, które zrewolucjonizowały poezję amerykańską.
Kim była Emily Dickinson? Podstawowe informacje
Emily Elizabeth Dickinson urodziła się 10 grudnia 1830 roku w Amherst w stanie Massachusetts. Tam też spędziła niemal całe swoje życie, by ostatecznie umrzeć w tym samym mieście 15 maja 1886 roku, w wieku 55 lat. Choć za życia była postacią niemal nieznaną szerszej publiczności, pośmiertnie zyskała status jednej z najważniejszych i najbardziej wpływowych postaci w historii całej poezji amerykańskiej. Jej spuścizna literacka obejmuje niemal 1800 wierszy, z których tylko 10 zostało opublikowanych za jej życia.
Jedynym uwierzytelnionym portretem Emily Dickinson z okresu jej młodości, pochodzącym z czasów po wczesnym dzieciństwie, jest dagerotyp wykonany w Mount Holyoke na przełomie grudnia 1846 i początku 1847 roku. Wówczas młoda Dickinson miała 16 lat. Poetka została pochowana na cmentarzu Amherst West Cemetery.
Życie prywatne i rodzinne Emily Dickinson
Pochodzenie i rodzina Emily Dickinson
Emily Dickinson pochodziła z prominentnej i wpływowej rodziny z Amherst, która pielęgnowała silne tradycje purytańskie. Jej ojciec, Edward Dickinson, był cenionym prawnikiem, pełnił funkcję skarbnika Amherst College, a także był politykiem zasiadającym w 33. Kongresie USA. Matka poetki, Emily Norcross Dickinson, była przez córkę opisywana jako osoba chłodna i zdystansowana. Emily podsumowała relację z matką stwierdzeniem, że była ona „okropną matką”.
Emily miała dwoje rodzeństwa: starszego brata Williama Austina oraz młodszą siostrę Lavinię Norcross, znaną jako Vinnie. To właśnie Lavinia po śmierci Emily odkryła jej ukryte wiersze, które stanowiły ogromną część jej literackiego dorobku. Edward Dickinson, ojciec Emily, był znaczącą postacią w życiu politycznym i akademickim Amherst w stanie Massachusetts.
Relacje osobiste Emily Dickinson
Przez większość dorosłego życia Emily Dickinson żyła w izolacji, co wśród lokalnych mieszkańców zyskało jej opinię ekscentryczki. Rzadko opuszczała swój pokój, unikała gości i niemal zawsze ubierała się na biało. Nigdy nie wyszła za mąż, a większość jej głębokich relacji międzyludzkich opierała się wyłącznie na bogatej korespondencji listownej. Ta forma komunikacji stała się dla niej kluczowym sposobem na budowanie więzi i wyrażanie siebie.
Najważniejszą i najbardziej czułą relację w dorosłym życiu Emily utrzymywała ze swoją bratową, Susan Gilbert. Do Susan wysłała ponad 300 listów. Wielu badaczy uznaje Susan za jej muzę oraz za obiekt niespełnionej miłości o charakterze homoerotycznym. Ich korespondencja stanowi ważny element w analizie życia i twórczości Dickinson.
Edukacja i wczesne wpływy na twórczość Emily Dickinson
Wykształcenie Emily Dickinson
Przez siedem lat Emily Dickinson uczęszczała do Amherst Academy. Tam odebrała ambitne, klasyczne wykształcenie, które obejmowało literaturę angielską, łacinę, botanikę, geologię i filozofię. Program akademii przygotował ją do dalszego rozwoju intelektualnego i artystycznego. W 1847 roku rozpoczęła naukę w Mount Holyoke Female Seminary, jednak opuściła szkołę zaledwie po dziesięciu miesiącach. Powody tej decyzji tłumaczono tęsknotą za domem lub niechęcią do rygoru religijnego panującego w instytucji.
Wpływy intelektualne na Emily Dickinson
Ogromny wpływ na rozwój intelektualny Emily Dickinson miał Benjamin Franklin Newton, młody prawnik. To on wprowadził ją w pisma takich autorów jak Wordsworth i Emerson, rozpoznając w niej wielki talent poetycki. Jego wsparcie i zrozumienie miały kluczowe znaczenie dla jej artystycznej ścieżki. Newton był jednym z pierwszych, którzy dostrzegli potencjał w jej twórczości.
Literackie inspiracje Emily Dickinson
Emily Dickinson była pasjonatką literatury. Do jej ulubionych autorów należeli William Shakespeare, Charlotte Brontë oraz Henry Wadsworth Longfellow. Fascynacja tymi pisarzami, a także lektury filozoficzne i naukowe, kształtowały jej sposób postrzegania świata i wpływały na tematykę jej wierszy. Jej dom w Amherst, znany jako The Homestead, był miejscem, gdzie rozwijała swoje literackie pasje.
Kariera i twórczość poetycka Emily Dickinson
Styl poetycki Emily Dickinson
Styl poetycki Emily Dickinson był niezwykle nowatorski jak na XIX wiek. Stosowała krótkie linie, rymy niedokładne (tzw. slant rhyme), brak tytułów oraz bardzo specyficzną interpunkcję, często wykorzystując myślniki. Te cechy sprawiły, że jej poezja wyróżniała się na tle współczesnej jej literatury. Jej wiersze, często krótkie i intensywne, poruszały głębokie tematy w unikalny sposób. Twórczość Dickinson odzwierciedlała jej indywidualne spojrzenie na świat.
Główne motywy jej twórczości to śmierć i nieśmiertelność, natura, duchowość, estetyka oraz społeczeństwo. Dickinson eksplorowała te zagadnienia z niezwykłą przenikliwością, często w sposób filozoficzny i introspektywny. Jej wiersze są pełne metafor i symboli, które zachęcają do głębszej refleksji. Tematyka śmierci była szczególnie obecna, być może inspirowana bliskością cmentarza w Amherst do jej domu.
Publikacje za życia Emily Dickinson
Za życia Emily Dickinson opublikowała anonimowo zaledwie garstkę utworów. Te nieliczne wiersze, które ujrzały światło dzienne, zostały przez redaktorów drastycznie zmienione, aby dopasować je do ówczesnych konwencji literackich. Było to sprzeczne z jej artystyczną wizją i sposobem tworzenia. Niewielka liczba publikacji za jej życia przyczyniła się do jej anonimowości.
Odkrycie i publikacja pośmiertna twórczości Emily Dickinson
Po śmierci Emily Dickinson w 1886 roku, jej siostra Lavinia znalazła w jej biurku setki rękopisów, powiązanych w małe tomiki. Odkrycie to zapoczątkowało proces wydawniczy trwający wiele dekad. To właśnie Lavinia Norcross odegrała kluczową rolę w ujawnieniu światu ogromu talentu siostry. Jej spuścizna literacka, licząca blisko 1800 wierszy, zaczęła wychodzić na jaw.
Pierwszy zbiór jej poezji ukazał się w 1890 roku dzięki staraniom Thomasa Wentwortha Higginsona i Mabel Loomis Todd. Jednak teksty zostały wówczas mocno wygładzone i ocenzurowane, aby lepiej odpowiadać gustom czytelników tamtych czasów. Dopiero w 1955 roku badacz Thomas H. Johnson wydał „The Poems of Emily Dickinson”, prezentując po raz pierwszy kompletną i nieocenzurowaną kolekcję jej dzieł w ich oryginalnej formie. To wydanie pozwoliło w pełni docenić innowacyjność i głębię twórczości Dickinson.
Najważniejsze fakty z życia Emily Dickinson
Kluczowe daty
- 10 grudnia 1830: Narodziny Emily Elizabeth Dickinson w Amherst, Massachusetts.
- 1847: Rozpoczęcie nauki w Mount Holyoke Female Seminary.
- 1844: Śmierć kuzynki Sophii Holland, która silnie wstrząsnęła Dickinson.
- Około 1852: Zaprzestanie regularnego uczęszczania do kościoła.
- 15 maja 1886: Śmierć Emily Dickinson w Amherst.
- 1890: Pierwszy zbiór poezji Emily Dickinson opublikowany.
- 1955: Publikacja „The Poems of Emily Dickinson” przez Thomasa H. Johnsona.
Rodzina i bliscy
- Ojciec: Edward Dickinson (prawnik, skarbnik Amherst College, kongresmen).
- Matka: Emily Norcross Dickinson.
- Rodzeństwo: William Austin Dickinson (brat), Lavinia Norcross (siostra).
- Najbliższa relacja: Bratowa Susan Gilbert Dickinson (uznawana za muzę).
Edukacja i rozwój
- Amherst Academy (7 lat) – wykształcenie klasyczne.
- Mount Holyoke Female Seminary (10 miesięcy).
- Kluczowa postać wpływająca: Benjamin Franklin Newton (prawnik, wprowadził w pisma Wordswortha i Emersona).
Twórczość i publikacje
- Liczba wierszy: niemal 1800.
- Publikacje za życia: tylko 10 (anonimowo i zmieniane przez redaktorów).
- Główne motywy: śmierć, nieśmiertelność, natura, duchowość, estetyka, społeczeństwo.
- Styl poetycki: krótkie linie, rymy niedokładne (slant rhyme), brak tytułów, specyficzna interpunkcja.
- Pierwszy zbiór pośmiertny: 1890 (przez T.W. Higginsona i M.L. Todd, teksty wygładzone).
- Kompletne, nieocenzurowane wydanie: 1955 (przez T.H. Johnsona).
Zdrowie i ostatnie lata życia Emily Dickinson
Problemy zdrowotne Emily Dickinson
Od młodości Emily Dickinson zmagała się z problemami zdrowotnymi. Cierpiała m.in. na melancholię, która była wywołana traumatycznymi przeżyciami po śmierci bliskich osób. Śmierć jej bliskiej kuzynki Sophii Holland w 1844 roku na tyfus tak silnie nią wstrząsnęła, że rodzice musieli wysłać ją do rodziny w Bostonie po załamaniu nerwowym. Te doświadczenia z pewnością wpłynęły na jej wrażliwość i sposób postrzegania życia i śmierci.
Izolacja Emily Dickinson w późniejszym wieku
W późniejszym wieku jej izolacja pogłębiła się do tego stopnia, że rozmawiała z gośćmi jedynie przez zamknięte drzwi. Niektórzy interpretują to jako objawy agorafobii. Jej życie w domu w Amherst, The Homestead, stało się areną jej wewnętrznych zmagań i twórczej pracy. Rzadko opuszczała swój pokój, co potęgowało jej ekscentryczny wizerunek w oczach mieszkańców miasteczka.
Kontrowersje i cenzura związane z twórczością Emily Dickinson
Niszczenie dowodów w sprawie relacji Emily Dickinson z Susan Gilbert
Po śmierci poetki doszło do celowego niszczenia dowodów na jej bliską relację z Susan Gilbert. Co najmniej 11 dedykacji dla Susan zostało wydrapanych lub zamazanych w rękopisach. Sugeruje to próbę zatuszowania lub zminimalizowania znaczenia tej relacji w jej życiu i twórczości. Te działania miały na celu ukształtowanie narracji o Dickinson w sposób zgodny z ówczesnymi normami społecznymi.
Mabel Loomis Todd, która była kochanką brata Emily, Austina Dickinsona, prowadziła długoletni spór z Susan Gilbert. Ten spór wpłynął na sposób prezentacji biografii poetki przez pierwsze dekady po jej śmierci, prowadząc do tendencyjnych interpretacji i ukrywania pewnych aspektów jej życia, takich jak głęboka więź z bratową.
Ciekawostki z życia Emily Dickinson
Zwierzęta domowe Emily Dickinson
Emily Dickinson posiadała psa rasy nowofundland o imieniu Carlo. Nazwała go tak na cześć psa należącego do bohatera powieści „Jane Eyre”, co świadczy o jej zamiłowaniu do literatury i postaci z niej czerpanych.
Talenty i zainteresowania Emily Dickinson
Dickinson miała talent muzyczny i od dziecka wykazywała szczególne predyspozycje do gry na pianinie. Około 1852 roku przestała regularnie uczęszczać do kościoła, deklarując, że „zachowuje szabat, zostając w domu”. To pokazuje jej niezależność w kwestiach duchowych i religijnych. Jej dom rodzinny, The Homestead, sąsiadował bezpośrednio z lokalnym cmentarzem w Amherst, co mogło mieć wpływ na jej fascynację i obsesję na punkcie tematyki śmierci, która jest tak silnie obecna w jej poezji.
Warto wiedzieć: Styl Emily Dickinson, charakteryzujący się krótkimi wersami, rymami niedokładnymi i unikalną interpunkcją, był przełomowy dla poezji amerykańskiej. Jej dzieła, choć za życia w większości nieznane, dziś stanowią fundament kanonu literatury.
Emily Dickinson, choć za życia pozostawała w cieniu, pośmiertnie okrzyknięta została jedną z najwybitniejszych poetek amerykańskich. Jej blisko 1800 wierszy, odznaczających się nowatorskim stylem, głęboką introspekcją i poruszaniem uniwersalnych tematów takich jak śmierć, natura czy duchowość, stanowiło rewolucję w literaturze. Odkrycie i publikacja jej twórczości, choć opóźnione i początkowo cenzurowane, pozwoliły światu docenić jej niepowtarzalny geniusz, czyniąc ją ikoną poezji.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Z czego słynęła Emily Dickinson?
Emily Dickinson słynęła z niezwykle oryginalnej i innowacyjnej poezji, która wyprzedzała swoje czasy. Jej wiersze charakteryzowały się unikalnym stylem, użyciem nietypowych znaków interpunkcyjnych (jak myślniki) oraz skupieniem na wewnętrznym świecie jednostki i fundamentalnych tematach życia i śmierci.
Z czego słynie Emily Dickinson?
Emily Dickinson jest powszechnie znana jako jedna z najważniejszych poetek amerykańskich, której twórczość odkryta została po jej śmierci. Słynie z intymnego, introspektywnego tonu swoich wierszy, eksploracji tematów takich jak natura, miłość, śmierć i nieśmiertelność, a także ze swojego ekscentrycznego stylu życia i odosobnienia.
Jaki jest najsłynniejszy wiersz Emily Dickinson?
Trudno jednoznacznie wskazać jeden „najsłynniejszy” wiersz Emily Dickinson, ponieważ wiele z jej utworów zdobyło uznanie i jest powszechnie cytowanych. Jednakże, „Because I could not stop for Death” (Ponieważ nie mogłam zatrzymać się dla Śmierci) jest często wymieniany jako jeden z jej najbardziej rozpoznawalnych i cenionych utworów, ze względu na jego niezwykłą personifikację śmierci i podróż do wieczności.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Emily_Dickinson
