Ernst Ingmar Bergman, urodzony 14 lipca 1918 roku w Uppsali w Szwecji, na dzień dzisiejszy ma 105 lat. Był wszechstronnym szwedzkim reżyserem filmowym i teatralnym oraz scenarzystą, którego ponad sześćdziesięcioletnia kariera (lata 1944–2005) uczyniła go jedną z najważniejszych postaci w historii światowego kina. Jego życie osobiste obfitowało w liczne związki małżeńskie, doczekał się dziewięciorga dzieci, a jego twórczość, często eksplorująca głębokie tematy egzystencjalne, przyniosła mu międzynarodowe uznanie i liczne nagrody. Przez znaczną część swojej kariery, od 1961 roku, Bergman związany był ze szwedzką wyspą Fårö, która stała się nie tylko jego domem, ale i miejscem realizacji większości jego filmów.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 105 lat (na 14 lipca 2023)
- Żona/Mąż: Był żonaty pięciokrotnie, ostatnią żoną była Ingrid von Rosen.
- Dzieci: Dziewięcioro dzieci.
- Zawód: Reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta.
- Główne osiągnięcie: Uznawany za jednego z najwybitniejszych reżyserów w historii kina, twórca takich dzieł jak „Siódma pieczęć” czy „Persona”.
Kim był Ingmar Bergman? Podstawowe informacje biograficzne
Ernst Ingmar Bergman, urodzony 14 lipca 1918 roku w Uppsali w Szwecji, zmarł w wieku 89 lat, 30 lipca 2007 roku. Jego bogata, ponad sześćdziesięcioletnia kariera artystyczna, obejmująca lata 1944–2005, ugruntowała jego pozycję jako jednego z najbardziej wpływowych i cenionych twórców w historii światowego kina i teatru. Jako reżyser filmowy i teatralny oraz scenarzysta, Bergman zdobył międzynarodowe uznanie za swoją głęboką eksplorację ludzkiej psychiki, relacji międzyludzkich oraz egzystencjalnych dylematów. Od 1961 roku jego życiowym i artystycznym azylem stała się szwedzka wyspa Fårö, gdzie powstała większość jego późniejszych filmów.
Rodzina i życie prywatne Ingmara Bergmana
Surowe wychowanie i wpływ ojca
Ingmar Bergman wychowywał się w domu surowego pastora luterańskiego, Erika Bergmana. Atmosfera głębokiej religijności, połączona z drastycznymi metodami wychowawczymi, wywarła znaczący i trwały wpływ na jego psychikę, co znalazło odzwierciedlenie w jego późniejszej twórczości. Przykładowo, karanie go za moczenie nocne przez zamykanie w ciemnej szafie, było jednym z traumatycznych doświadczeń dzieciństwa, które kształtowało jego artystyczną wrażliwość.
Relacje z rodzeństwem
Dorastał w otoczeniu rodziny, z bratem Dagiem i siostrą Margaretą, w atmosferze silnie przesiąkniętej religijnością. Wczesne doświadczenia związane z otoczeniem religijnym i surowym wychowaniem znacząco pobudziły jego wyobraźnię, co przełożyło się na częste poruszanie tematów wiary, wątpliwości i duchowych rozterek w jego filmach.
Skomplikowane życie małżeńskie
Ingmar Bergman był żonaty pięciokrotnie, a jego burzliwe życie osobiste obfitowało w liczne związki. Jego żonami były kolejno: Else Fisher, Ellen Lundström, Gun Grut i Käbi Laretei. Ostatnim i najdłuższym związkiem małżeńskim było małżeństwo z Ingrid von Rosen, zawarte w 1971 roku, które trwało aż do jej śmierci w 1995 roku. Te liczne doświadczenia międzyludzkie z pewnością wpłynęły na sposób, w jaki Bergman portretował skomplikowane relacje między ludźmi w swoich filmach.
Liczne potomstwo
Ingmar Bergman doczekał się dziewięciorga dzieci. Wielu z nich podążyło artystycznymi ścieżkami ojca, budując swoje kariery w dziedzinie kultury i sztuki. Wśród jego potomstwa znaleźli się znani twórcy, tacy jak pisarka Linn Ullmann czy reżyserka Eva Bergman, co świadczy o silnym artystycznym dziedzictwie rodziny.
Warto wiedzieć: Dzieci Ingmara Bergmana to m.in. Linn Ullmann (pisarka) oraz Eva Bergman (reżyserka), które kontynuują jego artystyczne dziedzictwo.
Konflikt z ojcem i edukacja
Okres studiów na Stockholm University College okazał się dla Bergmana czasem intensywnych doświadczeń osobistych, w tym romansu, który doprowadził do gwałtownej konfrontacji z ojcem, pastorem Erikiem Bergmanem. To wydarzenie skutkowało zerwaniem relacji rodzinnych na wiele lat, co stanowiło kolejny ważny element kształtujący jego postawę i twórczość.
Kariera filmowa i teatralna Ingmara Bergmana
Początki w branży filmowej
Kariera Ingmara Bergmana w branży filmowej rozpoczęła się w 1941 roku od pracy nad poprawianiem cudzych scenariuszy. Jego talent scenopisarski szybko zwrócił uwagę, a pierwszy duży sukces przyszedł wraz ze scenariuszem do filmu „Torment” z 1944 roku. Ten debiut otworzył mu drzwi do dalszej, coraz bardziej znaczącej kariery w świecie kina.
Przełom międzynarodowy
Światową sławę Ingmarowi Bergmanowi przyniosła produkcja „Uśmiech nocy letniej” z 1955 roku. Film ten, nagrodzony na festiwalu w Cannes, zapoczątkował jego międzynarodową karierę i zwrócił uwagę na jego unikalny styl.
Złoty rok 1957
Rok 1957 okazał się niezwykle płodny i znaczący dla kariery Bergmana, kiedy to wypuścił na ekrany dwa arcydzieła: „Siódma pieczęć” i „Tam, gdzie rosną poziomki”. Te filmy nie tylko potwierdziły jego geniusz reżyserski, ale także ugruntowały jego pozycję jako jednego z najważniejszych twórców filmowych swojego pokolenia.
Trylogia wiary
Na początku lat 60. Ingmar Bergman stworzył trylogię filmową, która zgłębiała wątpliwości wiary i relacji człowieka z Bogiem. Trylogia ta obejmuje filmy: „Jak w zwierciadle” (1961), „Goście Wieczerzy Pańskiej” (1962) i „Milczenie” (1963). Te dzieła stanowią ważny element jego dorobku, ukazując jego zainteresowanie duchowością i ludzkimi rozterkami.
Dorobek teatralny
Równolegle do swojej imponującej kariery filmowej, Ingmar Bergman prowadził równie bogatą działalność w świecie teatru, reżyserując ponad 170 sztuk. Przez pewien czas pełnił również funkcję dyrektora Królewskiego Teatru Dramatycznego w Sztokholmie, co świadczy o jego znaczącym wpływie na szwedzką scenę artystyczną.
Stała ekipa współpracowników
Charakterystycznym elementem pracy Ingmara Bergmana było tworzenie swoistej „grupy repertuarowej” aktorów, z którymi współpracował wielokrotnie. Ta bliska relacja z artystami pozwoliła mu na pogłębianie wizji artystycznej i budowanie unikalnego stylu. Wśród jego stałych współpracowników znaleźli się tacy wybitni aktorzy jak Liv Ullmann, Bibi Andersson, Max von Sydow czy Erland Josephson.
Warto wiedzieć: Do grona stałych współpracowników Ingmara Bergmana należeli m.in. Liv Ullmann, Bibi Andersson, Max von Sydow i Erland Josephson.
Nagrody i osiągnięcia Ingmara Bergmana
Sukcesy na Oscarach
Filmy Ingmara Bergmana zdobyły Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego trzykrotnie. Ponadto, sam reżyser otrzymał prestiżową nagrodę Irving G. Thalberg Memorial Award za całokształt twórczości, co podkreśla jego wyjątkowy wkład w rozwój sztuki filmowej.
Uznanie krytyków
W 2002 roku prestiżowy magazyn „Sight & Sound” sklasyfikował Ingmara Bergmana na 8. miejscu listy największych reżyserów wszech czasów. Jego filmy, takie jak „Persona” czy „Fanny i Aleksander”, regularnie pojawiają się w rankingach najlepszych dzieł w historii kina, co świadczy o ich ponadczasowej wartości artystycznej.
Kontrowersje i skandale w życiu Ingmara Bergmana
Aresztowanie za podatki
Jednym z najbardziej dramatycznych momentów w życiu Ingmara Bergmana było aresztowanie pod zarzutem oszustw podatkowych w styczniu 1976 roku, co doprowadziło go do poważnego załamania nerwowego.
Emigracja z Szwecji
Mimo oddalenia zarzutów podatkowych, upokorzenie związane z działaniem szwedzkich urzędników skłoniło Bergmana do emigracji z kraju i osiedlenia się w Monachium, co było wyrazem głębokiego rozczarowania i bólu.
Epizod z młodości i fascynacja Hitlerem
W swojej autobiografii Ingmar Bergman przyznał się do fascynacji Adolfem Hitlerem i ideologią nazizmu jako 16-latek w 1934 roku, co określił jako brutalne odebranie mu niewinności i uświadomienie sobie mrocznych stron ludzkiej natury.
Zdrowie i kondycja psychiczna Ingmara Bergmana
Problemy psychiczne
Aresztowanie w 1976 roku i związane z nim zarzuty podatkowe wywołały u Ingmara Bergmana ciężkie załamanie nerwowe, wymagające profesjonalnej opieki psychiatrycznej. Traumatyczne doświadczenia z tego okresu miały znaczący wpływ na jego decyzję o czasowym porzuceniu pracy w Szwecji.
Ciekawostki z życia Ingmara Bergmana
Zabawka, która zmieniła wszystko
Już w dzieciństwie przejawiały się fascynacje Ingmara Bergmana światem obrazu i światła; w wieku dziewięciu lat wymienił swój zestaw cynowych żołnierzyków na „magiczną latarnię”, co było początkiem jego pasji do kinematografii.
Własny teatr marionetek
Jako dziecko, zanim jeszcze na dobre wkroczył w świat profesjonalnego kina i teatru, Ingmar Bergman tworzył własne, miniaturowe światy, budując dekoracje i marionetki, wystawiając w swoim pokoju sztuki Augusta Strindberga i sam podkładając głosy pod wszystkie postacie.
Utrata wiary
Choć Ingmar Bergman wychował się w bardzo religijnym domu, jego relacja z wiarą była skomplikowana; już w wieku ośmiu lat wyznał, że stracił wiarę, co ostatecznie pogodził podczas pracy nad filmem „Goście Wieczerzy Pańskiej”.
Partnerstwo z operatorami
Unikalny i rozpoznawalny styl wizualny filmów Ingmara Bergmana był w dużej mierze efektem bliskiej i owocnej współpracy z dwoma wybitnymi operatorami filmowymi: Gunnarem Fischerem oraz Svenem Nykvistem.
Alternatywne tożsamości
W swojej bogatej karierze artystycznej Ingmar Bergman posługiwał się również pseudonimem „Buntel Eriksson”, co dodaje kolejną warstwę do jego złożonej osobowości i artystycznych poszukiwań.
Twórczość Ingmara Bergmana, głęboko zanurzona w ludzkiej psychice i egzystencjalnych dylematach, pozostaje inspiracją dla kolejnych pokoleń widzów i twórców, podkreślając siłę sztuki w odkrywaniu uniwersalnych prawd o istnieniu i poszukiwaniu sensu.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy Ingrid Bergman i Ingmar Bergman to rodzina?
Nie, Ingrid Bergman i Ingmar Bergman nie byli spokrewnieni. Pomimo podobieństwa nazwisk, byli dwoma niezależnymi, wybitnymi twórcami kina.
O czym jest film Szepty i Krzyki?
Film „Szepty i Krzyki” opowiada o trzech siostrach, które gromadzą się w starej posiadłości, gdy jedna z nich umiera na raka. Obraz zgłębia tematy cierpienia, samotności i skomplikowanych relacji między kobietami.
Jakie kino tworzył Bergman?
Bergman tworzył kino głęboko psychologiczne i filozoficzne, często eksplorujące ludzką kondycję, wiarę, śmierć i miłość. Jego filmy charakteryzują się introspektywnością i dramatycznym realizmem.
Co to jest Bergman?
Bergman to nazwisko słynnego szwedzkiego reżysera filmowego i teatralnego, Ingmara Bergmana. Jest on uznawany za jednego z najważniejszych i najbardziej wpływowych twórców w historii kina.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ingmar_Bergman
