Jimmy Carter: Byłego Prezydenta USA dziedzictwo i życie.

0

James Earl Carter Jr., powszechnie znany jako Jimmy Carter, urodził się 1 października 1924 roku w Plains w stanie Georgia. Jest postacią o niezwykłym wpływie na historię Stanów Zjednoczonych i światową dyplomację. Jako 39. prezydent USA, jego kadencja przypadła na lata 1977–1981. Po opuszczeniu Białego Domu, Carter poświęcił się pracy humanitarnej, za którą w 2002 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla. Na dzień dzisiejszy, po osiągnięciu 100. urodzin 1 października 2024 roku, Jimmy Carter stał się najdłużej żyjącym prezydentem w historii Stanów Zjednoczonych. Zmarł 29 grudnia 2024 roku w swoim rodzinnym domu w Plains, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo.

Jego życie prywatne, związane z żoną Rosalynn Carter, z którą przeżył 77 lat w małżeństwie, oraz jego korzenie jako „farmera uprawiającego orzeszki ziemne” z Georgii, stanowiły ważny element jego tożsamości i wizerunku politycznego. Długość jego post-prezydentury, trwająca ponad 43 lata, jest powszechnie uznawana za najbardziej aktywną i owocną w historii USA, co czyni jego biografię fascynującym studium postaci, która wywarła znaczący wpływ na świat.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 100 lat (do śmierci)
• Żona/Mąż: Rosalynn Carter
• Dzieci: 4 (John William „Jack”, James Earl „Chip”, Jeffrey „Jeff”, Amy Lynn)
• Zawód: Prezydent Stanów Zjednoczonych, Gubernator Georgii, Senator stanowy, farmer
• Główne osiągnięcie: Porozumienia Camp David, Pokojowa Nagroda Nobla, wyeliminowanie drakunkulozy

Jimmy Carter: Od Gubernatora Georgii do Białego Domu

Początki Kariery Politycznej w Georgii

Jimmy Carter, zanim objął najwyższe stanowisko w państwie, zdobywał doświadczenie w polityce na szczeblu stanowym. Służył jako senator stanowy w Senacie Georgii, reprezentując 14. dystrykt w latach 1963–1967. Po tym okresie, w latach 1971–1975, pełnił funkcję 76. gubernatora Georgii. Jego droga do prezydenckiego urzędu była niezwykła; w 1976 roku zdobył nominację Partii Demokratycznej jako tzw. „czarny koń” (dark horse). Był politykiem stosunkowo mało znanym poza swoim stanem, jednak dzięki bezpośredniej kampanii zdołał pokonać urzędującego prezydenta Geralda Forda, co było znaczącym zwycięstwem dla Partii Demokratycznej.

Prezydentura: Sukcesy i Wyzwania

Jako 39. prezydent Stanów Zjednoczonych, Jimmy Carter objął urząd w obliczu wielu wyzwań. Jedną z jego pierwszych decyzji po inauguracji w 1977 roku było ułaskawienie wszystkich osób uchylających się od poboru do wojska podczas wojny w Wietnamie, co miało na celu uleczenie narodowych ran po tym konflikcie. W polityce zagranicznej Carter odniósł spektakularne sukcesy. Był architektem porozumień Camp David w 1978 roku, które doprowadziły do historycznego traktatu pokojowego między Izraelem a Egiptem. Negocjował również traktaty dotyczące Kanału Panamskiego i nawiązał pełne stosunki dyplomatyczne z Chinami. W polityce wewnętrznej powołał do życia dwa nowe departamenty rządowe: Departament Energii oraz Departament Edukacji. Jednak jego prezydentura zakończyła się porażką w wyborach w 1980 roku, na co znaczący wpływ miały kryzysy zagraniczne, w tym radziecka inwazja na Afganistan oraz trwający 444 dni kryzys z zakładnikami w Iranie. Te wydarzenia, często określane jako kryzysy, mocno wpłynęły na postrzeganie jego administracji.

Życie Osobiste i Korzenie Jimmy’ego Cartera

Małżeństwo z Rosalynn Carter

Jimmy Carter poślubił Rosalynn Smith w 1946 roku. Ich małżeństwo, trwające 77 lat aż do śmierci Rosalynn w 2023 roku, było jednym z najdłuższych w historii amerykańskich par prezydenckich. Rosalynn Carter była nie tylko partnerką życiową, ale także najbliższą doradczynią swojego męża, odgrywając znaczącą rolę w jego życiu publicznym i prywatnym. Ich wspólna droga odzwierciedlała głębokie przywiązanie i wzajemne wsparcie.

Dziedzictwo Rolnicze z Georgii

Carter wywodził się z rodziny o głębokich tradycjach rolniczych w stanie Georgia. To właśnie tam, na farmie orzeszków ziemnych, kształtowała się jego tożsamość. Określenie „farmer uprawiający orzeszki ziemne” (peanut farmer) stało się ważnym elementem jego wizerunku politycznego, podkreślającym jego związki z prostymi ludźmi i autentyczność. Powrót do Plains po zakończeniu prezydentury, aby zarządzać rodzinną farmą, symbolizował jego dystans do wielkiej polityki i chęć powrotu do korzeni.

Kariera Wojskowa i Wykształcenie

Absolwent Akademii Marynarki Wojennej

Droga Jimmy’ego Cartera do polityki wiodła przez służbę wojskową. W 1946 roku ukończył Akademię Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (U.S. Naval Academy) z tytułem Bachelor of Science, co stanowiło fundament jego późniejszej kariery w siłach morskich. Służył w United States Navy w latach 1946–1953 w służbie czynnej, a następnie do 1961 roku pozostawał w rezerwie, osiągając stopień porucznika (Lieutenant). Jego kariera wojskowa obejmowała służbę w siłach podwodnych (submarine service), a także udział w działaniach związanych z II wojną światową.

Filantropia i Działalność Po Prezydenturze

Pokojowa Nagroda Nobla i Carter Center

Po opuszczeniu Białego Domu w 1981 roku, Jimmy Carter rozpoczął drugie, niezwykle aktywne życie poświęcone pracy humanitarnej. Jego dekady wysiłków na rzecz pokojowego rozwiązywania konfliktów zaowocowały przyznaniem mu w 2002 roku Pokojowej Nagrody Nobla. W tym celu założył Carter Center, organizację non-profit, która odgrywa kluczową rolę w promowaniu praw człowieka na całym świecie, monitorowaniu uczciwości wyborów oraz walce z rzadkimi chorobami tropikalnymi. Carter Center stało się symbolem jego zaangażowania w globalne problemy.

Walka z Chorobami i Wolontariat

Jednym z najbardziej znaczących osiągnięć Cartera w działalności humanitarnej była jego kluczowa rola w niemal całkowitym wyeliminowaniu drakunkulozy, choroby wywoływanej przez robaka gwinejskiego. Osobiście angażował się w programy edukacyjne i zdrowotne w Afryce i Azji, demonstrując swoje zaangażowanie. Przez dziesięciolecia był również jednym z najbardziej znanych wolontariuszy organizacji Habitat for Humanity. Jego własnoręczne budowanie domów dla ubogich rodzin stało się symbolem jego skromności i etyki pracy, podkreślając jego wolę służenia innym. Jego post-prezydentura, trwająca ponad 43 lata, jest powszechnie uznawana przez historyków za najbardziej aktywną i owocną w historii Stanów Zjednoczonych.

Kluczowe Obszary Działalności Carter Center:

• Promowanie praw człowieka
• Monitorowanie uczciwości wyborów na całym świecie
• Walka z rzadkimi chorobami tropikalnymi

Inne Role i Ciekawostki z Życia Jimmy’ego Cartera

Płodny Autor i Powrót do Korzeni

Jimmy Carter był również niezwykle płodnym autorem. Napisał liczne książki, które obejmowały wspomnienia polityczne, poezję oraz kontrowersyjne komentarze na temat konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Po zakończeniu prezydentury powrócił do swojego rodzinnego miasta Plains, aby zarządzać rodzinną farmą orzeszków ziemnych. Ten powrót do korzeni pokazał jego dystans do wielkiej polityki i przywiązanie do wartości rodzinnych.

Nietypowe Obserwacje i Wizerunek

Wśród licznych anegdot związanych z życiem Jimmy’ego Cartera znajduje się oficjalny raport z 1973 roku dotyczący zaobserwowania UFO, co stanowi jedną z bardziej nietypowych historii związanych z jego życiem przed prezydenturą. Podczas kampanii wyborczej w 1976 roku zyskał przydomek „Jimmy”, świadomie rezygnując z oficjalnego brzmienia imienia „James”. Ten zabieg miał na celu skrócenie dystansu do wyborców i podkreślenie jego wizerunku człowieka z ludu. Jego głos został uwieczniony na nagraniach historycznych, w tym podczas przemówienia z 4 stycznia 1980 roku, w którym potępił radziecką inwazję na Afganistan, co doprowadziło do ogłoszenia tzw. Doktryny Cartera.

Wybrane Ciekawostki z Życia Jimmy’ego Cartera:

• Zgłoszenie oficjalnego raportu dotyczącego zaobserwowania UFO w 1973 roku.
• Przyjęcie przydomku „Jimmy” podczas kampanii w 1976 roku w celu zacieśnienia kontaktu z wyborcami.
• Uwiecznienie głosu na nagraniach historycznych, m.in. w przemówieniu potępiającym inwazję na Afganistan, co skutkowało ogłoszeniem Doktryny Cartera.

Zdrowie i Długowieczność Rekordzisty

Pierwszy Prezydent Setnik

Jimmy Carter przeszedł do historii jako rekordzista pod względem długości życia wśród prezydentów USA. Był pierwszym przywódcą Stanów Zjednoczonych, który dożył setnych urodzin, co miało miejsce 1 października 2024 roku. Jego niezwykła długowieczność była świadectwem dobrego zdrowia, choć w późniejszych latach zmagał się z chorobami. W lutym 2023 roku podjął decyzję o przerwaniu leczenia medycznego i przejściu pod opiekę hospicyjną w swoim domu w Plains. Tam, w otoczeniu rodziny, spędził ostatnie 22 miesiące życia, zmarł 29 grudnia 2024 roku.

Najważniejsze zdanie: Jimmy Carter był pierwszym prezydentem USA, który dożył 100 lat, a jego długowieczność jest bezprecedensowa wśród wszystkich przywódców tego kraju.

Podsumowanie Kariery i Dziedzictwa

Chronologia Kluczowych Etapów Życia i Kariery

Najważniejsze zdanie: Kadencja prezydencka Jimmy’ego Cartera przypadła na lata 1977–1981, a jego długie życie po prezydenturze, poświęcone filantropii, sprawiło, że stał się on postacią o wyjątkowym wpływie na historię współczesną.

Jimmy Carter pozostaje wzorem długowieczności i nieustannej troski o dobro ludzkości, dowodząc, że prawdziwy wpływ na świat można budować przez całe życie, nie tylko w czasie sprawowania urzędów. Jego zaangażowanie w pokój, prawa człowieka i walkę z chorobami na zawsze zapisało go w annałach historii jako człowieka o niezwykłym sercu i niezłomnej woli działania.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jimmy_Carter