Louis Renault: motoryzacja, przemysłowiec z Billancourt

0

Louis Renault, urodzony 12 lutego 1877 roku w Paryżu, był francuskim wizjonerem przemysłowym i inżynierem, którego nazwisko stało się synonimem jednego z najważniejszych koncernów motoryzacyjnych na świecie. Na dzień 12 marca 2024 roku Louis Renault miałby 147 lat. Jego życie, naznaczone błyskotliwymi innowacjami i tragicznymi kontrowersjami, stanowi fascynujący rozdział w historii motoryzacji i przemysłu XX wieku. Zmarł 24 października 1944 roku, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które na zawsze zmieniło oblicze transportu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 12 marca 2024 roku miałby 147 lat.
• Żona/Mąż: Christiane Boullaire
• Dzieci: Syn François
• Zawód: Przedsiębiorca, inżynier, pionier przemysłu motoryzacyjnego
• Główne osiągnięcie: Założenie i rozwój koncernu Renault oraz innowacje w konstrukcji samochodów, w tym rewolucyjny czołg Renault FT.

Kim był Louis Renault?

Louis Renault (ur. 12 lutego 1877 w Paryżu) był francuskim przedsiębiorcą i inżynierem, który zapisał się w historii jako jeden z prekursorów przemysłu samochodowego. Już w młodym wieku wykazywał niezwykłe zdolności techniczne, które postanowił wykorzystać, zakładając w 1899 roku, wraz ze swoimi braćmi, firmę Renault Frères. Firma ta, dzięki innowacyjnym rozwiązaniom technicznym i dynamicznemu rozwojowi, szybko przekształciła się w globalne imperium motoryzacyjne. Louis Renault był człowiekiem o niezwykłej wizji, który nie tylko tworzył samochody, ale również kształtował przyszłość motoryzacji poprzez swoje wynalazki i podejście do produkcji. Jego życie i kariera były jednak naznaczone burzliwymi wydarzeniami historycznymi, w tym dwoma wojnami światowymi oraz kontrowersjami związanymi z jego działalnością podczas niemieckiej okupacji Francji.

Dane biograficzne

Louis Renault urodził się 12 lutego 1877 roku w Paryżu. Pochodził z zamożnej rodziny, co pozwoliło mu na rozwój jego pasji technicznych. Zmarł 24 października 1944 roku w wieku 67 lat w klinice Saint-Jean-de-Dieu w Paryżu. Jego śmierć nastąpiła w dramatycznych okolicznościach, w oczekiwaniu na proces w sprawie zarzutów o kolaborację z nazistowskim reżimem. Życie Louisa Renault, od narodzin w burżuazyjnej rodzinie po tragiczny koniec, jest odzwierciedleniem burzliwej historii Francji w pierwszej połowie XX wieku, naznaczonej dynamicznym rozwojem przemysłu i zawirowaniami politycznymi.

Edukacja i wczesne pasje

Choć uczęszczał do prestiżowego Lycée Condorcet w Paryżu, Louis Renault od najmłodszych lat wykazywał znacznie większe zainteresowanie inżynierią i mechaniką niż formalną edukacją. Spędzał godziny w warsztatach samochodów parowych Serpollet, a także eksperymentował z silnikami Panhard w szopie rodzinnego domu w Billancourt. Te wczesne doświadczenia i zamiłowanie do majsterkowania położyły podwaliny pod jego przyszłe osiągnięcia w rozwijającej się branży motoryzacyjnej. Już wtedy było jasne, że jego przyszłość leży w innowacjach technicznych.

Życie prywatne Louisa Renault

Rodzina i małżeństwo

W wieku 40 lat, 26 września 1918 roku, Louis Renault poślubił 21-letnią Christiane Boullaire, siostrę znanego francuskiego malarza Jacques’a Boullaire’a. Ich małżeństwo trwało do śmierci Louisa. Christiane, po jego odejściu, aktywnie działała na rzecz ochrony jego reputacji i promowania jego dorobku. Para doczekała się syna, François, który kontynuował rodzinne tradycje w przemyśle.

Relacje z rodzeństwem

Louis Renault założył swoją firmę, Renault Frères, wspólnie z dwoma starszymi braćmi: Marcelem i Fernandem. Louis, jako mózg techniczny, skupiał się na inżynierii i projektowaniu, podczas gdy jego bracia zarządzali sprawami administracyjnymi i rozwojem biznesu. Tragiczny wypadek podczas wyścigu Paryż-Madryt w 1903 roku, w którym zginął Marcel, był bolesnym ciosem dla rodziny i firmy. Fernand kontynuował jednak współpracę z Louisem, współtworząc imperium Renault.

Luksusowe rezydencje

Louis Renault, jako zamożny i wpływowy przemysłowiec, posiadał okazałe posiadłości. Jego paryski dom znajdował się przy prestiżowej Avenue Foch 90. Jednak jego największą rezydencją było imponujące Chateau Herqueville pod Rouen, zajmujące 4000 hektarów ziemi. Na jego życzenie i koszt przeniesiono nawet lokalny ratusz, aby zapewnić sobie pełną prywatność w tej rozległej posiadłości.

Kariera i działalność przemysłowa Louisa Renault

Początki i pierwszy samochód

Przełomowym momentem w karierze Louisa Renault było zbudowanie jego pierwszego pojazdu w 1898 roku. Modyfikując trójkołowiec De Dion-Bouton, zastosował w nim innowacyjny wał napędowy z przegubami uniwersalnymi oraz trzybiegową skrzynię biegów z biegiem wstecznym. Te rewolucyjne rozwiązania, które opatentował rok później, stanowiły fundament pod przyszłe sukcesy jego firmy. Louis Renault zbudował swój pierwszy pojazd w 1898 roku, wprowadzając innowacyjne rozwiązania techniczne.

Legendarny zakład o Rue Lepic

24 grudnia 1898 roku Louis Renault udowodnił wyższość swojego wynalazku w spektakularny sposób. Wygrywając zakład z przyjaciółmi, wjechał swoim innowacyjnym pojazdem „Voiturette” na strome wzgórze Rue Lepic na Montmartre. Ten śmiały manewr, który zademonstrował przewagę jego napędu nad tradycyjnym napędem łańcuchowym, zaowocował uzyskaniem pierwszych 13 zamówień od klientów, co było kluczowym impulsem dla rozwoju jego przedsiębiorstwa.

Powstanie imperium Renault Frères

25 lutego 1899 roku Louis Renault, wraz z braćmi Marcelem i Fernandem, założył spółkę Renault Frères. Połączenie jego inżynierskiego geniuszu z doświadczeniem biznesowym braci szybko przełożyło się na dynamiczny rozwój firmy. Firma Renault Frères stała się jednym z największych i najbardziej wpływowych koncernów motoryzacyjnych we Francji, a później na świecie.

Wkład w I wojnę światową

Podczas I wojny światowej fabryki Renault odegrały kluczową rolę w wysiłku wojennym. Masowo produkowały amunicję, a Louis Renault zaprojektował innowacyjny czołg Renault FT – pierwszy czołg o nowoczesnej konfiguracji z wieżyczką obrotową, który zrewolucjonizował pole walki i stał się symbolem francuskiej inżynierii wojskowej. Ten przełomowy pojazd, znany jako renault ft-17 lub ft-17, znacząco wpłynął na przebieg działań wojennych.

Innowacje techniczne

Louis Renault pozostał aktywnym wynalazcą aż do 1942 roku. Jego innowacyjne podejście do inżynierii zaowocowało rozwiązaniami, które są stosowane w motoryzacji do dziś. Należą do nich między innymi hydrauliczne amortyzatory, nowoczesne hamulce bębnowe oraz technologia zapłonu sprężonym gazem. Jego geniusz konstrukcyjny obejmował również rozwój samochodów osobowych, w tym renault type, oraz ciężarówek.

Nagrody i osiągnięcia Louisa Renault

Legia Honorowa

Za ogromny wkład jego fabryk w zwycięstwo Francji w I wojnie światowej, Louis Renault został odznaczony prestiżowym Krzyżem Wielkim Legii Honorowej. Jednakże, w okresie II wojny światowej, odznaczenie to zostało mu odebrane przez kolaboracyjny rząd Vichy, co stanowiło gorzkie zwieńczenie jego publicznej kariery.

Pionier przemysłu

Louis Renault jest powszechnie uznawany za jednego z głównych pionierów światowego przemysłu samochodowego. Jego nazwisko do dziś nosi jedna z największych i najbardziej rozpoznawalnych marek motoryzacyjnych na świecie. Jego wkład w rozwój motoryzacji, od pierwszego pojazdu zbudowanego w 1898 roku po innowacje w zakresie napędu i konstrukcji, jest nieoceniony dla historii francuskiej i europejskiej motoryzacji.

Majątek i finanse

Nacjonalizacja bez odszkodowania

Po śmierci Louisa Renault w 1944 roku, tymczasowy rząd Francji pod przywództwem Charlesa de Gaulle’a podjął decyzję o nacjonalizacji firmy. Przejęto 95% akcji należących do żony i syna Louisa bez wypłaty jakiegokolwiek odszkodowania, co stanowiło dramatyczny zwrot w historii przedsiębiorstwa założonego przez braci Renault.

Testament i darowizna dla pracowników

Po otwarciu testamentu Louisa Renault w 1944 roku okazało się, że zmarły przemysłowiec zapisał swoją firmę jej 40 000 pracownikom. Niestety, ta doniosła decyzja nie mogła zostać zrealizowana z powodu wcześniejszej konfiskaty majątku przez państwo, co przekreśliło jego ostatnią wolę.

Osobowość i charakter Louisa Renault

„Ogr z Billancourt”

Louis Renault zyskał wśród robotników przydomek „ogre de Billancourt” (ogrem z Billancourt) ze względu na swój trudny i apodyktyczny charakter. Magazyn „Time” opisał go jako człowieka genialnego, ale brutalnego, apodyktycznego i zniecierpliwego. Jego trudny temperament często prowadził do konfliktów i niepokojów pracowniczych.

Poglądy polityczne i paranoja

Był znany z prawicowych poglądów politycznych oraz silnej niechęci do komunizmu i związków zawodowych, co wielokrotnie prowadziło do napięć w jego fabrykach. Z czasem jego osobowość stawała się coraz bardziej rekluzywna i naznaczona paranoją. Jego postawa wobec związków zawodowych stanowiła znaczący element historii zakładów renault.

Rywalizacja z Citroënem

Louis Renault prowadził zaciekłą i osobistą rywalizację z André Citroënem, którego pogardliwie określał jako „małego Żyda”. Ta rywalizacja, napędzana ambicją i odmiennością wizji rozwoju motoryzacji, wpłynęła na dynamikę francuskiego przemysłu samochodowego w tamtym okresie.

Stan zdrowia Louisa Renault

Problemy z nerkami i afazja

Pod koniec 1942 roku stan zdrowia Louisa Renault drastycznie się pogorszył. Cierpiał na niewydolność nerek, a w wyniku komplikacji doznał afazji, która całkowicie odebrała mu zdolność mówienia i pisania. Ta choroba znacząco wpłynęła na jego zdolność do zarządzania firmą w ostatnich latach życia.

Podejrzenia o maltretowanie

W momencie aresztowania w 1944 roku Louis Renault był już ciężko chory. Relacje świadków sugerują, że był bity i torturowany przez strażników w więzieniu Fresnes, co mogło przyspieszyć jego śmierć. Śmierć w tak dramatycznych okolicznościach stanowiła tragiczne zakończenie życia wielkiego przemysłowca, a louis renault został aresztowany w atmosferze oskarżeń o kolaborację z niemcami.

Kontrowersje i skandale związane z Louisem Renault

Oskarżenia o kolaborację

Po wyzwoleniu Francji Louis Renault został oskarżony o kolaborację z nazistami. Zarzucono mu, że w latach 1940–1944 jego fabryki wyprodukowały dla Wehrmachtu ponad 34 000 pojazdów. Renault bronił się, twierdząc, że działał na polecenie rządu Vichy, mając na celu ratowanie fabryk przed wywiezieniem do Niemiec. Ta kwestia jest kluczowa dla zrozumienia jego późniejszych losów i kontrowersji wokół jego osoby, a także wpływu okupanta na działalność zakładów renault.

Wizyta u Hitlera

Jednym z faktów budzących kontrowersje była wizyta Louisa Renault u Adolfa Hitlera w 1938 roku. Wydarzenie to było później wykorzystywane jako dowód na jego rzekome pro-niemieckie sympatie, choć jego prawdziwe motywacje mogły być bardziej złożone i związane z próbą utrzymania neutralności swojej firmy w narastającym konflikcie.

Niewyjaśnione okoliczności śmierci

Oficjalnie Louis Renault zmarł na uremię. Jednakże, ekshumacja zwłok w 1956 roku oraz zdjęcia rentgenowskie wykazały złamanie kręgu szyjnego, co wspiera tezę o śmiertelnym pobiciu w więzieniu Fresnes. Te niejasne okoliczności śmierci do dziś pozostają przedmiotem dyskusji i wpływają na postrzeganie jego losów. Warto zaznaczyć, że louis renault zmarł 24 października 1944 roku.

Sabotaż własnej produkcji

Późniejsze badania historyczne sugerują, że mimo formalnej współpracy z niemieckim okupantem, Louis Renault mógł potajemnie sabotować produkcję dla Niemców. Przykładem takich działań miało być błędne oznaczanie wskaźników poziomu oleju w produkowanych pojazdach, co miało na celu utrudnienie eksploatacji samochodów przez Wehrmacht. Ta hipotetyczna strategia przetrwania firmy, znana jako podejście do okupanta, stanowi kolejny element złożoności jego postaci.

Ciekawostki z życia Louisa Renault

Wypadek z pociskami

Podczas I wojny światowej jedna z propozycji Louisa Renault dotycząca metody produkcji pocisków 75 mm okazała się wadliwa. Pociski pękały u podstawy, co w 1915 roku doprowadziło do zniszczenia 600 francuskich dział, stanowiąc bolesną wpadkę w jego karierze, mimo jego ogólnego wkładu w przemysł wojenny.

Podejście do okupanta

Według biografa Anthony’ego Rhodesa, Louis Renault miał wygłaszać wobec Niemców słynne powiedzenie: „Lepiej dać im masło, bo inaczej zabiorą krowy”. Miało to tłumaczyć jego pragmatyczną strategię przetrwania firmy pod okupacją, nawet jeśli wiązało się to z trudnymi kompromisami i kontrowersyjnymi decyzjami.

Kluczowe daty z życia Louisa Renault

• 12 lutego 1877: Narodziny Louisa Renault w Paryżu.
• 1898: Zbudowanie pierwszego pojazdu.
• 24 grudnia 1898: Wygranie zakładu na wzgórzu Rue Lepic.
• 25 lutego 1899: Założenie spółki Renault Frères.
• 1903: Tragiczna śmierć brata Marcela.
• 26 września 1918: Małżeństwo z Christiane Boullaire.
• 1938: Wizyta u Adolfa Hitlera.
• 1942: Pogorszenie stanu zdrowia, afazja.
• 1944: Śmierć i nacjonalizacja firmy.
• 24 października 1944: Data śmierci Louisa Renault.
• 26 września 1918: Louis Renault poślubił Christiane Boullaire.
• 1944: Firma Renault została znacjonalizowana po śmierci Louisa.

Nagrody i wyróżnienia

Warto wiedzieć: Louis Renault, mimo trudnego charakteru, zapisał w testamencie swoją firmę 40 000 pracownikom, jednak decyzja ta nie została zrealizowana z powodu nacjonalizacji majątku przez państwo po jego śmierci.

Louis Renault był postacią niezwykle złożoną – genialnym inżynierem i wizjonerem, który zrewolucjonizował przemysł motoryzacyjny, ale którego życie zakończyło się w cieniu oskarżeń i kontrowersji. Jego dziedzictwo, symbolizowane przez globalną markę samochodową, pozostaje żywym świadectwem jego wpływu na światową inżynierię i przemysł, jednocześnie przypominając o trudnych wyborach i ich konsekwencjach w burzliwych czasach historii.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_Renault_(industrialist)