Marlon Brando: Życie i kariera legendarnego Marlona

0

Marlon Brando Jr. (urodzony 3 kwietnia 1924 roku) był amerykańskim aktorem, powszechnie uznawanym za jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii kina. Na dzień 15 maja 2024 roku, aktor miałby 100 lat. Znany z rewolucjonizowania aktorstwa metodą i wcielania się w ikoniczne postacie, takie jak Stanley Kowalski w „Tramwaju zwanym pożądaniem” czy Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”, Brando pozostawił po sobie trwały ślad w kulturze masowej. Był trzykrotnie żonaty i miał liczne potomstwo, w tym dwójkę dzieci, których losy budziły szczególne zainteresowanie mediów.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 100 lat (na maj 2024)
• Żona/Mąż: Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipia
• Dzieci: 11 (w tym Christian i Cheyenne)
• Zawód: Aktor
• Główne osiągnięcie: Dwie nagrody Akademii Oscar, zrewolucjonizowanie aktorstwa metodą

Podstawowe informacje o Marlonie Brando

Marlon Brando Jr. przyszedł na świat 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska. Jego kariera, trwająca sześć dekad, zakończyła się wraz z jego śmiercią 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat. Choć często kojarzony z włoskimi postaciami, Brando nie miał włoskich korzeni; jego przodkowie pochodzili głównie z Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii. Aktor czuł silną więź ze swoimi irlandzkimi korzeniami, deklarując w 1995 roku, że nigdy nie czuł się tak bardzo „w domu” jak w Irlandii. Jego wizerunek, zwłaszcza jako Johnny’ego Strablera w „Dziki” (1953), stał się symbolem buntu i ikonicznym elementem popkultury, utrwalając jego postrzeganie jako symbolu „luki pokoleniowej”.

Rodzina i życie prywatne Marlona Brando

Życie osobiste Marlona Brando było naznaczone skomplikowanymi relacjami rodzinnymi. Jego ojciec był handlowcem, a matka aktorką teatralną. Częsta nieobecność matki sprawiła, że młody Marlon silnie przywiązał się do rodzinnej gospodyni. Jej odejście wywołało u niego trwałe problemy z poczuciem porzucenia. Aktor miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również podążyła ścieżką aktorską, oraz Frances. Jego kuzynem był znany dokumentalista D. A. Pennebaker. Brando był trzykrotnie żonaty: z Anną Kashfi, Movitą Castanedą oraz Taritą Teriipaią, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”. Posiadał liczne potomstwo – artykuł wspomina o 11 dzieciach, w tym o Christianie i Cheyenne, których tragiczne losy stały się przedmiotem intensywnego zainteresowania mediów. Bliską przyjaźń przez wiele lat łączyła go z Wallym Coxem, którego poznał w 1930 roku w Evanston; przyjaźń ta trwała aż do śmierci Coxa w 1973 roku.

Kariera zawodowa Marlona Brando

Edukacja aktorska i rozwój metody

W latach 40. Marlon Brando studiował w Nowym Jorku pod okiem Stelli Adler, od której przejął system Stanisławskiego. Adler wspominała jego niezwykły instynkt aktorski, przytaczając anegdotę, gdy na polecenie udawania kurczaków, na które zaraz spadnie bomba atomowa, Brando jako jedyny siedział spokojnie, argumentując, że jako kurczak nie miałby pojęcia o czymś takim jak bomba. Ten przykład ilustruje jego unikalne podejście do postaci i sytuacji.

Debiut na Broadwayu i przełom w „Tramwaju zwanym pożądaniem”

Marlon Brando zadebiutował na nowojorskiej scenie w 1944 roku w dramacie „I Remember Mama”. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w 1947 roku dzięki roli Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem” (Streetcar Named Desire). Spektakularna kreacja przyniosła mu status gwiazdy i zrewolucjonizowała styl aktorstwa w Hollywood, wprowadzając do kina naturalizm i tzw. „Metodę”.

Debiut filmowy i dalsza kariera

Na wielkim ekranie Marlon Brando pojawił się po raz pierwszy w 1950 roku w filmie „The Men”, wcielając się w postać sparaliżowanego weterana wojennego. Aby przygotować się do tej roli, spędził miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów. W 1961 roku Brando spróbował swoich sił jako reżyser, tworząc western „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks). Po okresie występów, które nie przyniosły mu oczekiwanych sukcesów, aktor zaliczył spektakularny powrót w latach 70. rolą Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” (The Godfather) w reżyserii Francisa Forda Coppoli. W 1973 roku zagrał w głośnym i kontrowersyjnym filmie „Ostatnie tango w Paryżu” (Last Tango in Paris). Jego karierę zamykają występy w produkcjach takich jak „Wyspa doktora Moreau” (The Island of Doctor Moreau) z 1996 roku oraz „Rozgrywka” (The Score) z 2001 roku.

Nagrody i osiągnięcia Marlona Brando

Marlon Brando zdobył uznanie krytyków i publiczności, czego dowodem są liczne nagrody i nominacje. Pierwszą statuetkę Akademii otrzymał w 1954 roku za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach” (On the Waterfront). Drugiego Oscara zdobył w 1972 roku za niezapomnianą kreację Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”. W swoim dorobku posiadał również dwa Złote Globy, nagrodę festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora oraz trzy brytyjskie nagrody BAFTA. Za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations” (1979) otrzymał nagrodę Emmy. Łącznie był nominowany do nagrody Akademii osiem razy, a nominacje otrzymywał za tak różnorodne role, jak w filmach: „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”.

Najważniejsze nagrody i nominacje

• Oscar dla najlepszego aktora: 1954 („Na nabrzeżach”), 1972 („Ojciec chrzestny”)
• Nominacje do Oscara: 8
• Złote Globy: 2
• Nagroda Festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora
• Nagrody BAFTA: 3
• Nagroda Emmy: 1

Filantropia, aktywizm i osobowość Marlona Brando

Marlon Brando był nie tylko wybitnym aktorem, ale także aktywnym działaczem na rzecz praw obywatelskich i praw rdzennych Amerykanów. Świadomie wykorzystywał swoją popularność, by zwracać uwagę na niesprawiedliwość społeczną, co było rzadkością wśród ówczesnych gwiazd. Jego zaangażowanie znalazło wyraz m.in. w 1973 roku, kiedy to po wygranej za rolę w „Ojcu chrzestnym” odmówił przyjęcia nagrody. Zamiast niego na scenie pojawiła się aktywistka Sacheen Littlefeather, która w jego imieniu wygłosiła protest przeciwko dyskryminującemu przedstawianiu Indian w filmach. Ta postawa świadczyła o jego głębokim zaangażowaniu w sprawy społeczne. Brando był znany ze swojego ekscentrycznego zachowania na planie. Często odmawiał nauki kwestii na pamięć, korzystając z tablic z podpowiedziami (cue cards), twierdząc, że czyni to jego grę bardziej naturalną i spontaniczną.

Kontrowersje i skandale związane z Marlonem Brando

Marlon Brando był postacią budzącą wiele kontrowersji. Znany był z ekscentrycznego zachowania i bycia „trudnym” we współpracy na planie. Często odmawiał nauki kwestii na pamięć, preferując korzystanie z tablic z podpowiedziami (cue cards), twierdząc, że takie podejście sprawia, iż jego gra jest bardziej naturalna i spontaniczna. Brando wywoływał również dyskusje swoimi wypowiedziami na temat wpływów żydowskich w Hollywood. Ostatnie dwie dekady jego życia były naznaczone problemami z zaburzeniami nastroju oraz znaczną nadwagą. Dodatkowo, musiał mierzyć się z licznymi procesami sądowymi związanymi z tragicznymi losami jego dzieci.

Zdrowie Marlona Brando

Problemy zdrowotne Marlona Brando dały o sobie znać już w młodości. Podczas nauki w akademii wojskowej doznał kontuzji kolana podczas gry w futbol amerykański. Uraz ten spowodował, że podczas komisji lekarskiej został uznany za niezdolnego do służby wojskowej, co stanowiło znaczący zwrot w jego wczesnym życiu.

Ciekawostki i mniej znane fakty o Marlonie Brando

Marlon Brando był postacią pełną paradoksów i nieoczekiwanych zwrotów akcji. Został wydalony z Libertyville High School za złe zachowanie, a także usunięty z Shattuck Military Academy za niesubordynację i potajemne wymykanie się do miasta. Zanim zdobył sławę, imał się prac fizycznych, w tym pracy jako kopacz rowów – była to praca wakacyjna załatwiona przez jego ojca. Brando publicznie dystansował się od Lee Strasberga, twórcy słynnego Actors Studio, twierdząc, że jedynymi prawdziwymi nauczycielami byli dla niego Stella Adler i Elia Kazan. Był właścicielem polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który zakupił po kręceniu „Buntu na Bounty”. Obecnie na jego wyspie znajduje się luksusowy ekologiczny kurort „The Brando Resort”. Uznaje się go za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina, a jego kariera trwająca sześć dekad miała kluczowy wpływ na kształtowanie współczesnego aktorstwa filmowego.

Kluczowe momenty kariery

• 1944: Debiut na Broadwayu w sztuce „I Remember Mama”.
• 1947: Przełomowa rola Stanleya Kowalskiego w „Tramwaju zwanym pożądaniem”.
• 1950: Debiut filmowy w „The Men”.
• 1954: Pierwszy Oscar za rolę w „Na nabrzeżach”.
• 1961: Reżyseria westernu „Dwa oblicza zemsty”.
• 1972: Drugi Oscar za rolę Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”.
• 1973: Kontrowersyjny występ w „Ostatnim tangu w Paryżu”.
• 1979: Nagroda Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations”.
• 1996: Występ w filmie „Wyspa doktora Moreau”.
• 2001: Ostatnia rola w filmie „Rozgrywka”.

Nagrody i wyróżnienia Marlona Brando

Marlon Brando Jr. pozostawił po sobie dziedzictwo jako jeden z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina, rewolucjonizując podejście do aktorstwa metodą. Jego kariera, obejmująca sześć dekad, zaowocowała licznymi nagrodami i niezapomnianymi rolami, które do dziś inspirują kolejne pokolenia twórców. Jego złożona osobowość, zaangażowanie społeczne i niezaprzeczalny talent sprawiają, że pozostaje postacią fascynującą i nieustannie analizowaną w świecie filmu.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando